Vanochtend om 6 uur werd ik wakker door het gebeier van de klokken. Eerst 6 slagen. Maar dan een andere klok 3x 3 slagen. Zou het 6.45 uur zijn? Maar dan volgen er nog meer slagen. Ik ben ondertussen de tel kwijt. En bedenk klooster, oproep tot lauden, fester, geen idee welke.

Ik begin met een heerlijk ontbijtje en Sonja de eigenaresse biedt aan mee te lopen zodat ik weet waar ik moet zijn. De hond Benthe dartelt om ons heen.

9.30 uur begint de scholing. Veel mensen kennen elkaar, het is toch vreemd om er alleen tussen te staan. We moeten 4 tot 8 stukken maken. Ik voel een soort druk ontstaan. Bij Marjanne maak ik 1 stuk per half jaar en werk door tot ik echt tevreden ben. Ik mis Marjanne die altijd de oplossing voor mijn problemen en het antwoord voor mijn vragen heeft.

Maar Denis gaat voortvarend van start. Eerst laat hij een nieuwe techniek van klei kneden zien. Ik denk dat Marjanne het ook eens zei maar het kwam toen niet binnen. Ik denk zeker dat ik dit uit ga proberen. Je snijdt het stuk door het midden en slamt het andere erboven op. En dat herhaal je tig keer.

Daarna laat hij een techniek zien om een plaat te krijgen. Ik grijns en vraag me hardop af of dit een traditie is in Italië. Lijkt me nl ook heel handig voor pizza. Hij mept een bol wat plat maar werpt hem dan met een zwiep op het werkblad en met iedere zwiep wordt het platte stuk groter.

En dan begint het echte werk eerst twee tegels maken. Damn ik rommel vaak maar wat. Ik begin met de werptechniek en ben zo enthousiast bezig dat ik een flinterdunne plak over heb. Niet echt te gebruiken voor de tegel en ik heb het zweet op mijn rug staan.Voor een testtegel nota bene.

En dan moeten we met onze stukken beginnen. Ik wil er wel graag een aantal maken om zijn glazuurtechnieken overmorgen uit te kunnen proberen. Ik ben opeens volledig ideevrij. Best lastig als je wat wilt maken. Ik besluit het werken met een mal uit te proberen. Weet niet of ik dat echt sneller vind. En ik maak wat vogels. Die zitten in mijn vingers. Pff het begin is er.

Alleen is de klei te nat en dan schiet het niet op. Dus ik leg ze in de zon en zie dan ook dat het al bijna tijd is. De dag is omgevlogen.

Om 16.30 uur zijn we klaar. Ik wandel naar de Rosario terug. Geniet van een luisterboek in de tuin. En ‘s avonds is er heerlijk gekookt. Ik geniet.

Het is alweer de laatste dag. We beginnen om 9 uur en ik moet voor die tijd mijn spullen uit de kamer en in de auto hebben.

De kiln wordt gelijk geladen. Mijn twee uilen zitten erin en ik vind het spannend. Dat heb ik eigenlijk nooit, maar deze zijn bijzonder. Ik heb deze week zoveel geleerd, nieuwe mensen ontmoet, echt contact gelegd, daar staan ze voor. Dat leren was ook fijn het was lang geleden dat ik zo hard moest werken om alles op te nemen, te snappen en toe te passen. Heerlijk.

Ik zit eerst bij de kiln. Toevoegen gas om een constant temperatuur verloop te hebben.

Ze zijn echt mooi geworden.

Na de lunch krijgen we een hele les over glazuren en de recepten hoe ze te maken.

De volgende kiln wordt geladen. Dit keer moeten mijn naked Raku stukken erin. Denis leert Erica en mij glazuur opbrengen met een spuit.

Echt deze dagen zitten vol leren. Eergisteren kregen we allemaal een brok klei van 800 gram waar we een duimpot van 10 cm hoog en 12 cm wijd moeten maken. De wanden moeten gelijkmatig dik zijn. Het lijkt simpel maar het was het niet. Vandaag moeten we het, inmiddels leerharde, potje terugbrengen tot 300 gram zonder de hoogte te veranderen. En dat is ook niet simpel.

Als de tweede kiln geleegd wordt , word ik compressor aangever. Het is leuk. Ik probeer te bedenken wat moet voor het gezegd wordt. Heel leuk en heel erg stinkend. Ik sta steeds in de rook.

Mijn naked Raku pot is te dun met glazuur aan de bovenkant, het is geen egale laag, maar het naked Raku deel is mooi. Mijn naked Raku vogeltje is prachtig. Hij valt nog als hij uit de kiln komt. Iedereen schrikt, maar niets aan de hand. Stevig modelletje dit.

Bij naked Raku breng je op je gladde werkstuk een onderlaag aan. Daarop komt je goedkoopste glazuur. Als je het vervolgens in water dompelt valt het glazuur er in glasscherven af. Vlijmscherp. Wat overblijft is naked Raku.

Als laatste presenteren we ons werk. Er zijn echt mooie dingen bij.

Thuis ruikt het naar heel zieke hond. Het gaat niet goed met Louis. Wanneer is ziek te ziek?

Ik heb een stuk van Denis gekocht. Een techniek die we nog niet geleerd hebben. Saggar firing. De cursus staat op mijn verlanglijst. Mijn nieuwe aanwinst staat prachtig op de piano.

Glazuren en dan bakken. Vandaag de eerste lading, morgen de tweede. Ik heb mijn uilen als eerste gepakt om te glazuren. Ik probeer ze af te plakken met tapen. Helaas gaan al die gebogen lijnen niet makkelijk. Dennis blijkt een passer met mesje te hebben. Het duurde helaas vrij lang voor ik me realiseerde dat het mesje alleen werkt als je met de klok mee beweegt. Toen ik dat eenmaal doorhad werd ik de koningin van de cirkels.

Mijn uilen liggen mooi stevig op hun eigen houdertjes. Briljant idee dat. Alleen mag er geen glazuur zitten tussen de houder en de uil. Anders plakt hij vast. Dat betekent dus goed nadenken over wat zwart blijft. Want zwart is geen glazuur. En wat wit wordt en wat kleurig en ook niet onbelangrijk welke kleur. Na een paar uur werk zijn ze klaar voor de oven. Helaas wordt dat morgen.

Mijn gepikte restjes bakje had ik ook nog even geglazuurd. Die paste wel in de oven. Ik ben echt heel tevreden over het eindresultaat. De buitenkant is diep donker grijs met een paar stukjes oranje en de binnenkant is heel mooi gecraqueleerd wit. Leuk om de simpele vorm van oxideren zo duidelijk te zien.

Meest leerzame van de dag was dat Denis liet zien waarom je altijd het deksel van de reductie bak van je af moet openen. Er komt een enorme steekvlam uit die zuurstof zoekt.

Na het stoken en opruimen is het al weer 5 uur. We gaan samen naar Edingen waar een keramiekbeurs is. Paar keramisten met briljante stukken maar toch ook heel veel waarvan ik denk: “worden jullie hier zelf blij van?”

Daarna gaan we uit eten met zijn allen. Voor het eten komt duurt een eeuwigheid en als het dan komt, druppelen de borden traag binnen. De mensen zonder bord kijken begerig bij de buren.

En nu lig ik in bed. Mijn haar ruikt naar rook. Maar voor nu laat ik het zo, morgen is er weer een dag vol rook. Maar goed er zijn altijd mensen die het zwaarder hebben dan ik, bedenk ik als ik foto’s bekijk. Zijn haar ruikt vast nog erger.

Vandaag begonnen we om 9 uur, een half uur eerder. Vandaag is proefjesdag.

We krijgen een proeftegel en daarop moeten we met dunne tape 6 vakken maken. We moeten hem met 3 kleuren 1 en 2 lagen glazuur geven.

De volgende tegel krijgt 22 vakken zelfde verhaal. 11 glazuren 1 en 2 lagen.

Dan nog een tegel die we in ons hoofd moeten verdelen en 1-2-3 lagen moeten geven. Een deel egaal om er in te krassen en om erop te druppelen

We krijgen strenge uitleg er moet een makkelijke route gemaakt worden: kiln, zaagseltafel met hogedrukspuit en waterbak. Duidelijke uitleg over de kiln, de temperaturen. Hoe te werken met vlammen en deksels. De toxische dampen. Waar we afkrabben. Ik dacht dat ik gestructureerd bezig kon zijn maar ik heb mijn meester gevonden. Ik snap trouwens ook dat hij het zo doet met het oog op de veiligheid. Wat een kippenhok is het soms.

Dan begint het echte werk de temperatuur geleidelijk ophogen, met continue twee man aan de kiln. Ik bijt de spits af en het is leuk om te doen: per 5 minuten 50 graden stijgen in de eerste 15 minuten.

Denis haalt de stukken uit de oven. Eerst de naked Raku. Mooi vind ik. Na het poetsen ziet de mijne er zo uit

Daarna de reductie. En opeens snap ik nu ook waarom sommige potten met hetzelfde glazuur er zo verschillend uitkomen. Wat cool dat je nu enige sturing lijkt te hebben. Ben benieuwd of dat klopt. Tot mijn grote verbazing vind ik de mooiste glazuur een glazuur dat geen craquelé laat zien maar een scala aan kleuren.

Rechts onder vind ik verbluffend mooi. Ik gok op blauwe uilen. Met een snufje reductie = koperkleur

En als laatste de 11 teststripjes het valt me op dat ik dacht dat ik veel te veel glazuur had gebruikt. Het blijkt dat ik voor mijn gevoel veel glazuur moet gebruiken voor een mooie dekking. En mooi craquelé.

Morgen moeten we Denis zeggen wat hij voor ons moet doen op welk moment. Zodat we een eindproduct krijgen naar onze wens. Zonder het risico dat een niet oplettende cursist zichzelf in de hens zet. Ik denk dat ik het per kleiwerkstuk uit ga schrijven. ik vind het opvallend hoe sommige mensen niet opletten en niet lijken te snappen hoe heet het is.

En dan begint de grote schoonmaak en het op volgorde leggen, wat niet nodig was want Denis wilde in een andere volgorde uitleggen.

Wat een waanzinnige dag. Wat heb ik veel geleerd. Die leuke stipjes op raku zijn bijvoorbeeld eigenlijk een teken dat je je glazuur niet goed hebt opgebracht.

Pas 17.30 uur waren we klaar.

Ik ben vandaag verhuisd. Vanochtend het laatste ontbijtje bij Sofia. Ik vind haar aardig. Had graag deze week gewoon bij haar gezeten. Comfortabel, rustig, gezellig.

Maar ik kan niet blijven, er komt vandaag een grote groep. Gisteren kwam het “opperhoofd” van die groep al. Een stilte retraite. Johan de partner van Sofia is er ook. Ik kijk verbaasd rond. Hoe kunnen twee mannen de sfeer zo veranderen? Man, man, man. Stilte retraite: nee een ik-wil-alleen-mezelf-horen-praten retraite.

Verbazing hoort wel een beetje bij vandaag, maar daarover later meer. Ik heb mijn stukken af, doe er twee met terra sigilliata. En heb dan nog 3 om andere dingen te proberen. Ziet er mooi uit. Ben benieuwd wat het uiteindelijk wordt.

Ik merk dat mijn leerstijl anders is dan hier les gegeven wordt. We moeten dingen doen en daarvoor wil ik weten wat ik morgen moet doen. Misschien ben ik toch meer een denker dan een doener. Ik zou graag meer uitleg krijgen voor ik aan de slag ga. Gelukkig is morgen uitleg en proefjes dag. Ik verheug me er op.

Kijk deze kan. Dat is toch prachtig. Het waterschenkmechaniek is briljant, je drukt links iets omlaag, waardoor het rechter deel iets omhoog komt om te schenken, maar het deksel valt er niet uit.

Ik heb vandaag wel een relaxte dag. Ben niet van plan om als een malle nog dingen te maken. Het moet nog drogen en om 16 uur de oven in voor de eerste stook. Om mij heen doen mensen dat anders. Met verbazing kijk ik hoe mensen tien niet affe dingen maken terwijl je er 8 max mocht. En hoe dingen kapot gaan omdat ze te hard drukken omdat het te snel moet of omdat ze het niet met de voor Raku noodzakelijke stappen opbouwen. Met dank aan wederom Marjanne die me daar toch echt in getraind heeft. Ook in de edele kunst van het herstel van ongelukjes trouwens. Mijn overbuurvrouw flanst iets in elkaar, breekt de top er even later af. Ik denk haar te helpen en geef aanwijzingen: krassen, kleislib erop, stevig aandrukken, coil erom, afwerken. Ze doet het nauwelijks. Ik hoor haar later zeggen dat het er weer afgebroken is. Tja…

Een medecursist breekt een half rondje uit de rand van haar kom. Ik flap eruit “ken je niet iemand met een hamster? Dit is een briljant hamsterhuis”. Ik meen het echt. Ze kijkt me aan of ik gek ben, maar moet heel hard lachen. We kunnen daarna goed door één deur.

Het is trouwens doodvermoeiend steeds Vlaams te horen. Er zijn duidelijk verschillende accenten en het is hard werken om alles te verstaan. En Denis spreekt veritaliaanst Engels. Wel mooi hoe hij ook steeds met zijn handen praat.

We hebben geweldig weer. Heerlijk. We krijgen buiten les.

En nu worden al onze spullen gebakken en besluit ik dat, na 2 dagen 2x warm, ik nu wel met een broodje af kan.

We krijgen net een berichtje dat de tweede oven aan gaat.

Gisteren niet goed opgelet bij de wandeling, ik maak wat omwegen, maar zit uiteindelijk op de goede weg. Een medecursiste komt me halverwege achterop, en geeft me een lift, gezellig begin zo.

We werken onze stukken af. Ze zijn mooi geworden. Nu nog hopen dat ze niet breken. En ik moet bedenken hoe ik zijn techniek gebruik. wat zwart en wat gekleurd.

Dennis vertelt hoe gladder hoe beter. Ik bedenk dat Marjanne zei dat je het dicht kon polijsten, maar ik weet niet meer precies van de hoed en de rand. Ik ga fanatiek aan het werk. Vervolgens zegt Denis “op leerharde klei, als het droog is wrijf je het dicht”. Tja ik kijk naar mijn glanzende bone harde potje. Been there, done it, I’ll send you the picture. Ik kijk wel wat het wordt.

Gisteren vroeg ik mede cursisten of zij ooit met een steen of een lampje hadden gepolijst. Vandaag bracht er een een steen voor me mee en een een lampje.

Het is een leuke groep, nou ja behalve één mevrouw. Ze kijkt steeds boos. Beweegt continue de tafel en maakt geluid. Ik denk dat ik niet naast haar zou moeten zitten. Dus ik ga buiten polijsten.

Tussen de middag weer een lichte lunch. Amai als dit licht is. Pasta met saus en tiramisu toe. Bij het eten hebben ze een prachtige waterkan. Gemaakt door Francois Gallisaires ook bekend onder de naam Paco. Ik zal het morgen fotograferen. Ingenieuze kan.

We willen ons werk droog hebben en drogen het in de zon. Dan moet je wel vaak draaien om het niet te laten breken.

En dan zegt Denis dat ik een houder moet maken voor mijn uilen zodat ze stabiel in de oven kunnen liggen. Maar het moet zo zijn dat het dragende punt daar zit waar ik het zwart wil hebben. Duidelijk dat hij ingenieur is. Ik moet een poging of 5 doen voor hij zijn fiat geeft.

Vandaag besluiten Nienke en Roelof dat ik eigenlijk op de praktijk overbodig ben. Wat heerlijk is, dan kan ik veel vroeger vertrekken en kom ik niet tegen middernacht aan in Bever België. ik ga daar een cursus volgen bij Denis di Luca uit Italië. Hij maakt zulk mooi keramiek.

Het is prachtig weer en helaas druk op de weg. Het valt me op dat hoe verder je naar het zuiden rijdt hoe extravaganter de kerktorens worden. Wie heeft ooit bedacht dat een citruspers geschikt was als vorm voor het dak van een kapel?

Ik luister Theo of Golden. Prachtig boek, bijna jammer als de reis is afgelopen. Ik moest onderweg ook al even stoppen om te tanken. (Dank je wel Roelof dat je dat altijd doet.) Ik voelde me een complete debiel want wat ik ook deed er gebeurde niets. Tegenlicht op de betaalpaal, dus ik stond een ware show op te voeren om het kreng af te lezen. “Zo moeilijk kan het toch niet zijn!” Uiteindelijk liep ik naar binnen om hulp te vragen. “Oh pomp 7, ja die is kapot” …….9,10,11,12…..

Vanochtend kreeg ik een mail van de organisator waar we de cursus hebben. Met een lijst wat we mee moeten nemen. Een draaischijf als je handvormt. Yup. Maar die heb ik niet. Ik stop bij Deventer, de winkel met kunstenaarsbenodigdheden is dicht. Ik zoek op mijn route. De volgende heeft het niet. Maar Eindhoven wel, wat een briljante winkel. Ik verdien een medaille dat ik met alleen een draaischijf weer naar buiten loop.

En nu ben ik in Bever, 10 minuten lopen van de plek waar ik moet zijn morgen voor mijn cursus.

Wat een plek. Een oud klooster. Prachtig gerenoveerd. De tuinen mooi, niet te netjes. Met kardoen voor het wintersilhouet. (Volgens Nienke is dat een heel ouderwets woord. Maar hoe zeg je dan dat rijp op de uitgebloeide plant te mooi voor woorden is?) En papa’s bloemen, de teunisbloem.

Als ik binnenkom zegt de gastvrouw: “wil je mee eten? We hebben stoof met friet”. Pas als ik zit te eten realiseer ik me wat mist. Ze koken vegetarisch. Draadjesvlees zonder vlees heeft niet mijn voorkeur. Maar het is lekker om iets warms te eten en de kunst om me heen is prachtig.

Ik zit nu in de huiskamer. Ook genieten; boekenkasten om me heen. De boeken staan op alphabet, heel veel favorieten, Salman Rushdie, maar “the satanic verses” ontbreken. (Misschien moet ik kritisch naar mijn playlist kijken om niemand te kwetsen. “Hell yeah” van Nothing but Thieves skip ik vandaag even. )

Ik kruip zo in bed. Ik zat eerst in het poëzie huis, waar ik de enige persoon was: zes slaapkamers, een enorme bibliotheek, binnentuin, stilteruimte. Absoluut waanzinnig mooi, maar wel heel alleen, dus ik ben in het klooster gegaan. Net echt. We zijn met zijn drieën in dit enorme gebouw.

Dus nu ga ik zo op cel, ik grijns, zo heet dat toch in een klooster? Slaap lekker

Gisteravond op het vliegveld wilden we nog even kijken of we iets voor Nienke konden vinden, voor het passen op de katten en mijn terrasplanten. Wat is nou echt Surinaams? De Marrons hadden mooi houtsnijwerk maar daar hadden Lisa en Thijmen al iets voor haar gekocht.

En toen bleek dat er gewoon een winkel was waar je ladyfingerbanaantjes (die in Suriname bacove heten), dragonfruit, kousenband, Tayerblad en een pindamix konden kopen je kreeg er een officieel invoerpapier bij. Zo grappig.

Ik heb een redelijk slapeloze nacht gehad met een met licht spelend kind voor en een kleine trappelaar achter. Mijn respect voor gentle parenting is tanende.

We komen over Heiloo aan en om 6 uur zijn we op Schiphol bij de bagageband. Er zijn heel veel douanebeambten. Echt veel. En er loopt een drugshond rond voor alle mensen en hun handbagage. Iedere tas wordt geroken. Ik kan het me niet herinneren ooit zoveel personeel te hebben gezien.

Thuisgekomen vertrekt Jelmer naar Groningen.

‘s Avonds kook ik Surinaams voor Nienke. En het smaakt echt heerlijk. Voor een ieder die het wil uitproberen. Hier volgen de recepten.

Een Surinaamse maaltijd

Lekkere rijst

Pindasaus:

De Surinaamse pindasaus is zoeter dan de Indonesische. 

• Bij de toko mix van pinda’s, tamarinde, trassie en zout (of 235 gram gezouten pinda’s (Duyvis) en zelf de rest een beetje gokken. )

• 4 teentjes knoflook grof gesneden
• 1 rode peper grof gesneden (zonder pitjes en lijsten veel zachter van smaak)
• 2 centimeter verse gembergeschild en grof gesneden
• 1 sjalot geschild en grof gesneden
• 1 eetlepel sambal badjak
• 6 eetlepels ketjap manis (ABC
• 1 eetlepel bruine basterdsuiker (iets minder?)
• warm water
• snuf vers gemalen zwarte peper

Blenderderen met de staafmixer. Laten pruttelen tot het door en door warm is. En een pasta. 

Kousenband:

Maak heerlijke Surinaamse kousenband door 500 gram in stukjes van 3 cm te snijden. Fruit 1 gesnipperde ui, 2 teentjes knoflook en een beetje rode peper in olie. 2 gesnipperde tomaten erbij. Voeg de kousenband, een scheutje water en een half bouillonblokje toe, leg de deksel erop en stoof het in 15 minuten beetgaar. 

Tayerblad= als spinazie:

Maak heerlijke Surinaamse Tayerblad met 4 grote bladen. Snij de bladen met de soepele delen van de stengels in repen van een centimeter. Was ze. 

Fruit 1 gesnipperde ui, 2 teentjes knoflook, evt wat verse peper erover in olie. Voeg op hoog voer hand voor hand de Tayerbladen toe. (Het slinkt net als spinazie) Kruimel er een half groente bouillon blokje over. Laat nog een minuut of 10 stoven. 

Marinade voor vlees of haloumi:

• De kracht van een Surinaamse marinade ligt in de balans tussen verschillende smaken: zoet, zuur, zout. Typische ingrediënten zijn:

• Knoflook en uien: Voor de aromatische basis.
• Gember: Voegt een pittige kick toe.
• Limoensap of azijn: Voor de zuurheid die de smaken naar boven haalt.
• Sojasaus ABC
• Rode peper 
• Zout
• Kruiden zoals ketoembar (koriander), citroengras, kardemom Voor de authentieke Surinaamse touch

helaas dit is op de gok en naar smaak: op 1 ui doe ik 3 tenen knoflook. Alles blenderen en over vlees en haloumi verdelen en in laten trekken. Liefst 30 min of meer. 

Daarna haloumi op het tosti ijzer of de gril pan bakken. Kip of vis in hete olie. 

Komkommer en tomaat in plakjes kan er nog bij

Thijmen en Lisa vertrekken ook. De hond en de katten zijn terug. Wat hebben we goede weken gehad.

We zijn absurd vroeg op het vliegveld want onze enigszins vaste chauffeur gaf aan dat er erg veel file zou zijn en dat hij het zekere voor het onzekere wilde nemen. Er was ook veel file. Zelfs Roelof kan geen stress maken nu.

We zijn als eersten bij de balie om onze tassen in te leveren. Door al het zonnebrand en deetgebruik zijn we allemaal lichter dan voorheen.

Roelof bedenkt dat er in de lounge lekkere stoelen en echt eten is. Goed plan vinden wij. Ze hebben Surinaams Javaanse Saotosoep, echt ook iets om thuis te maken. Je maakt een goeie bouillon, pluist je kip uit elkaar, doet de garnituren in het bord en schenkt er de bouillon over.

Als toetje allemaal Surinaamse lekkernijen. Ik denk een kaneelbroodje, maar na de Noorse kaneelbollen bij Daan kan niets ooit nog in de buurt komen. Waarom probeer ik het? Het cassave cakeje is wel een onbekende smaak, lekker.

Vast onderdeel van de laatste blog is de hoogtepunten.

Jelmer’s hoogtepunt is de avondwandeling in Peperpot en de luiaard met baby. En de dolfijnen en aapjes met de noten. Hij wordt afgekapt door Thijmen. Hoogtepunt! Enkelvoud.

Voor Lisa is het hoogtepunt de waterval en stroomversnelling bij Kabalebo. Om zo in een rivier te kunnen springen en het water te voelen.

Thijmens hoogtepunt was zijn jacht op de ijsvogel. En daarbij hoe fijn zijn camera werkte. Het enthousiasme van Giovanni “hé man dat zijn echt goede foto’s”.

Roelof zegt dat de omgeving van Bigi pan wel heel erg onverwacht mooi was.

Mijn hoogtepunt waren de aapjes met de noten in Peperpot terwijl ik een specht verwachtte. Eigenlijk alle apen. Die spechten met vlammend rode kop zijn ook briljant trouwens. Maar het echte hoogtepunt is toch meer kennis van Suriname en daarom kies ik de uitleg van het hele verhaal bij Nieuw Amsterdam. (Hoe veroorzaak je keuzestress in een vakantie…)

Er worden nu allemaal namen opgeroepen waaronder Roèl Welling. We denken dat het om de fles rum gaat die we van de reisorganisatie kregen. We hebben hem de hele vakantie rondgedragen, niet gedronken en heel gehouden. Best knap. Ik zou een goede afsluitbare waterfles en een karabijn een beter welkomstcadeau vinden.

En nu zitten we in het vliegtuig nog 9 uur.

We missen nog wat informatie over de geschiedenis van Suriname, of liever onze geschiedenis met Suriname. En omdat we niet blij worden van een dag hangen in Perperpot Boutigue hotel, zeker niet na gisteren, besluiten we de Commonwijne plantagetoer te doen.

We zitten om 7.45 uur aan het ontbijt. Er is ananas uit blik, in het ananasseizoen in Suriname. Dat is de samenvatting van Peperpot Boutique hotel; heerlijke matrassen, maar ananas uit blik. Maar het Peperpotpark daarentegen is absoluut fantastisch en vol dieren.

We gaan met een taxi naar de rivier en daar worden we opgepikt door een oranje boot. Op weg naar de vesting, later gevangenis, Nieuw Amsterdam.

Hier is een geweldige uitleg in woord en beeld over de geschiedenis van Suriname van de inheemse volken tot nu. Bovenstaand schilderij laat zien hoe de inheemsen doodgingen aan onze ziektes, de slaven ontmenst werden, de Marrons vluchtten, de Chinezen, de Javanen kwamen. De boeroes ontbreken. Arme boerengezinnen uit Nederland die hoopten hier een beter leven te krijgen. Soms lukte dat ook, maar het was zwaar. Er was wel een apart stuk aan hen gewijd.

Er is zoveel informatie over van alles. Ik wilde dat deze tentoonstelling in boekvorm bestond. Iedere Nederlander zou dit op school moeten leren. Niet alleen de gruwelen. Ook dat we goed waren in land op moerasgebied terugwinnen. Suikerriet vraagt heel veel water, er werden goten en kanalen door slaven gegraven. En met een dam werd water tegengehouden zodat het achterbleef voor het droge seizoen. Koffie kan veel meer droogte hebben.

De gevangenis Nieuw Amsterdam in Suriname in gebruik tot 1960, 15-20 man per cel en de isoleercel met een plank om te slapen. Het was er verschrikkelijk vele mannen verhingen zich in de boom. In de cellen is nu een fantastische tentoonstelling met in iedere cel een ander bevolkingsgroep uitgelicht.

En er was een aparte tentoonstelling over Anton de Kom. Hij schreef in 1934 “Wij slaven van Suriname“ daarna werd hij zowel in Suriname als in Nederland als oproerkraaier en communist gezien. Hij ging in 1940 in het verzet en stierf in 1944 in een vernietigingskamp in Duitsland.

Ik geniet, zoveel informatie, ik had nog wel twee uur kunnen blijven. Helaas sta ik hierin alleen.

We gaan via de plantage Rust en Werk naar Frederiksdorp. Op Rust en Werk zien we hoe er nu een modern veeteelt bedrijf is gemaakt met vleeskoeien. We komen langs een man die honden en katten verzorgd en kaaimannen weer terug zet als ze als bijvangst gevangen zijn door vissers.

Jasmyn zegt op deze foto “WTF gast waarom hou je nu, na een licht giftige slang een paar dagen geleden, een kaaiman vast?”. Hij kan er niets aan doen Jasmyn, het is een genetische afwijking. Wat een prachtig beest, die huid, hoe hij aanvoelt… en we hebben onze handen daarna gedesinfecteerd.

Op Frederiksoord worden we door een gids stralend begroet als oude bekende. Heel erg leuk. We eten daar heerlijk, ze hebben de beste citroenlimonade ter wereld. En dan varen we naar huis.

Onderweg komen de dolfijnen ons even uitzwaaien.

Terug op Peperpot worden wij, maar ook de mensen om ons heen, enthousiast bejegend. We nemen een frozen papaja smoothie, lekker, maar niet te snel te drinken ivm mogelijk ernstige brainfreeze.

(Ook dit is een blogmoment waardig: Thijmen en Lisa zitten al aan tafel als we aankomen.)

Dit was een heel waardevolle laatste vakantiedag. Morgen reizen we terug.